Herramientas de Descifrado de Ransomware: NoMoreRansom, ID Ransomware y Decryptors Gratuitos
Guía completa de herramientas y recursos gratuitos para descifrar ransomware sin pagar. NoMoreRansom, ID Ransomware, decryptors de Kaspersky/Bitdefender/Avast/Emsisoft, y cómo determinar si tu familia de ransomware tiene solución.
Antes de pagar: verifica si hay solución gratuita
Antes de considerar el pago de un rescate, existe un paso obligatorio: verificar si la familia de ransomware que cifró tus archivos tiene un decryptor gratuito disponible. Gracias al trabajo de investigadores de seguridad, empresas antivirus y agencias de law enforcement, más de 180 familias de ransomware tienen herramientas de descifrado publicadas gratuitamente.
Este artículo es una guía práctica: cómo identificar el ransomware, dónde buscar decryptors, cómo usarlos de forma segura, y qué hacer si no existe solución gratuita.
Paso 1: identificar el ransomware
ID Ransomware
URL: id-ransomware.malwarehunterteam.com
ID Ransomware es el servicio de referencia para identificar familias de ransomware. Creado por Michael Gillespie (MalwareHunterTeam), identifica más de 1.100 familias.
Cómo usarlo:
- Acceder al sitio web
- Subir la nota de rescate (el archivo .txt o .html que dejó el ransomware)
- Y/O subir un archivo cifrado (muestra)
- El sistema identifica la familia y te indica si hay decryptor disponible
Qué identifica:
- Familia de ransomware por la nota de rescate (patrones de texto)
- Familia por la extensión del archivo cifrado
- Familia por el contenido del header del archivo cifrado
- Enlace al decryptor si existe
Identificación manual
Si ID Ransomware no identifica la familia, intenta:
| Indicador | Dónde buscar |
|---|---|
| Extensión del archivo cifrado | .lockbit, .alphv, .akira, .play, .basta |
| Nombre del archivo de la nota | README.txt, RECOVER-FILES.txt, HOW-TO-DECRYPT.txt |
| Contenido de la nota | Buscar en Google fragmentos del texto |
| Email de contacto | Buscar el email en bases de datos de ransomware |
| Dirección .onion | Buscar la URL del portal de pago |
| Wallpaper modificado | Captura de pantalla del fondo de escritorio |
Paso 2: buscar decryptor
NoMoreRansom.org
URL: www.nomoreransom.org
NoMoreRansom es el proyecto más importante de colaboración entre law enforcement y la industria de seguridad para combatir el ransomware. Fundado en 2016 por Europol, la Policía Nacional de Países Bajos, Kaspersky y McAfee.
Cifras del proyecto (2025):
| Métrica | Valor |
|---|---|
| Decryptors disponibles | 170+ |
| Familias cubiertas | 180+ |
| Rescates evitados (estimado) | Más de 1.500 millones EUR |
| Partners | 190+ (policías, empresas, académicos) |
| Idiomas | 37 |
Cómo usar NoMoreRansom:
- Ir a nomoreransom.org/crypto-sheriff
- Subir la nota de rescate y/o un archivo cifrado
- Crypto Sheriff identifica la familia
- Si hay decryptor, proporciona enlace de descarga e instrucciones
Otros proveedores de decryptors
| Proveedor | URL | Especialización |
|---|---|---|
| Kaspersky | noransom.kaspersky.com | Múltiples familias, RakhniDecryptor (genérico) |
| Bitdefender | bitdefender.com/blog/labs/free-ransomware-decryption-tools | GandCrab, REvil, Darkside, LockerGoga |
| Emsisoft | emsisoft.com/ransomware-decryption | STOP/Djvu (la más común), múltiples familias |
| Avast | decoded.avast.io | Babuk, Akira (versiones tempranas), Hive |
| Trend Micro | trendmicro.com/ransomware | CryptXXX, TeslaCrypt, SNSLocker |
| SRLabs | srlabs.de | Black Basta Buster |
| KISA (Korea) | kisa.or.kr | Hive (paper de investigación + herramienta) |
Familias con decryptor disponible (selección)
| Familia | Decryptor | Proveedor | Versiones |
|---|---|---|---|
| STOP/Djvu | Emsisoft Decryptor | Emsisoft | Versiones con claves offline |
| GandCrab (v1-5.0.3) | GandCrab Decryptor | Bitdefender/NoMoreRansom | v1 a v5.0.3 |
| Hive | Hive Decryptor | KISA/Bitdefender/FBI | Múltiples versiones |
| Akira (pre-jul 2023) | Akira Decryptor | Avast | Versiones con PRNG predecible |
| Black Basta (nov-dic 2023) | Black Basta Buster | SRLabs | Solo versiones con crypto bug |
| Babuk (ESXi) | Babuk Decryptor | Avast | Variante ESXi |
| REvil/Sodinokibi | REvil Decryptor | Bitdefender | Claves obtenidas por FBI |
| Petya (original) | Petya Decryptor | Community | Original, NO NotPetya |
| TeslaCrypt | TeslaCrypt Decryptor | ESET | Todas (master key publicada por los autores) |
| CryptoLocker | CryptoLocker Decryptor | FireEye/Fox-IT | Claves de Operation Tovar |
| WannaCry | Wannakey/Wanakiwi | Community | Windows XP/7, si no se reinició |
| LockerGoga | LockerGoga Decryptor | Bitdefender/NoMoreRansom | Claves de operación policial |
| MegaCortex | MegaCortex Decryptor | Bitdefender/NoMoreRansom | Claves de operación policial |
| Maze | Maze Decryptor | Post-disolución del grupo | Master key publicada |
| Shade/Troldesh | Shade Decryptor | Post-disolución del grupo | Todas (750K claves publicadas) |
Familias SIN decryptor conocido (a mayo 2026)
Las familias activas con criptografía correcta no tienen solución gratuita:
- LockBit 3.0 (excepto claves individuales de Operation Cronos)
- BlackCat/ALPHV (excepto claves del FBI pre-exit scam)
- Conti (algunas versiones, basado en código filtrado)
- Royal/BlackSuit
- Akira (post-julio 2023)
- Black Basta (post-enero 2024)
- Play
- RansomHub
- Medusa
Paso 3: usar el decryptor de forma segura
Precauciones obligatorias
- Hacer copia de seguridad de los archivos cifrados antes de intentar descifrar. Si algo sale mal, necesitas los archivos cifrados originales
- Verificar el hash del decryptor: descargar solo de fuentes oficiales (NoMoreRansom, sitio del vendor). Los atacantes a veces distribuyen "decryptors falsos" que son malware
- Ejecutar en un entorno aislado si es posible: el sistema puede seguir comprometido
- Probar primero con unos pocos archivos: no ejecutar el descifrado masivo sin verificar que funciona correctamente en una muestra
Proceso general
- Descargar el decryptor de fuente oficial
- Verificar hash SHA-256 contra el publicado en la fuente
- Copiar archivos cifrados a una ubicación de trabajo (no trabajar sobre originales)
- Ejecutar el decryptor con los archivos de prueba
- Verificar que los archivos descifrados se abren correctamente
- Si la prueba es exitosa, ejecutar el descifrado masivo
- Verificar integridad de los archivos descifrados
STOP/Djvu: el caso especial
STOP/Djvu es la familia de ransomware más común del mundo (miles de víctimas, principalmente usuarios domésticos). El decryptor de Emsisoft funciona pero con una limitación importante:
- Claves offline: si el ransomware no pudo contactar a su C2 durante el cifrado, usó una clave offline compartida entre víctimas. Estas claves son descifrables
- Claves online: si el ransomware contactó al C2, recibió una clave única por víctima. Estas claves NO son descifrables sin pagar
El decryptor de Emsisoft indica si la clave es offline (descifrable) u online (no descifrable) al analizar los archivos.
Paso 4: si no hay decryptor
Opciones antes de pagar
- Restaurar desde backup: la opción preferida si hay backups viables
- Shadow copies: verificar si las shadow copies sobrevivieron (improbable pero posible si el ransomware no las eliminó correctamente)
- Herramientas de recuperación de archivos: PhotoRec, Recuva pueden recuperar archivos eliminados si el ransomware eliminó los originales en vez de sobrescribirlos
- Versiones anteriores en cloud: OneDrive, Google Drive, Dropbox mantienen historial de versiones
- Copias en email: adjuntos enviados por email pueden estar en el servidor de correo
- Esperar: algunas familias son descifradas meses o años después. Preservar los archivos cifrados por si un decryptor aparece en el futuro
Preservar archivos cifrados para descifrado futuro
Si no hay decryptor ahora, pero podría haberlo en el futuro:
- Hacer una copia completa de los archivos cifrados
- Copiar la nota de rescate
- Copiar la muestra del binario del ransomware si es posible
- Almacenar todo en un disco externo etiquetado
- Registrarte en NoMoreRansom para recibir notificación si se publica un decryptor
Recursos adicionales
Comunidad
| Recurso | Descripción | URL |
|---|---|---|
| BleepingComputer Forums | Comunidad activa de ayuda con ransomware, identificación y descifrado | bleepingcomputer.com/forums |
| MalwareHunterTeam | Investigadores que identifican nuevas familias y colaboran con NoMoreRansom | Twitter @malaboratorio |
| The PC Security Channel | Canal YouTube con tutoriales de descifrado | YouTube |
| r/ransomware | Subreddit con recursos y ayuda comunitaria | reddit.com/r/ransomware |
Herramientas de análisis
| Herramienta | Uso |
|---|---|
| CyberChef | Pruebas de descifrado con diferentes algoritmos |
| VirusTotal | Identificar familia subiendo la muestra del ransomware |
| ANY.RUN | Sandbox online para analizar el comportamiento del ransomware |
| Hybrid Analysis | Análisis automatizado de muestras |
| MalwareBazaar | Base de datos de muestras de malware (Abuse.ch) |
Fuentes y referencias
- No More Ransom Project. https://www.nomoreransom.org/
- ID Ransomware. https://id-ransomware.malwarehunterteam.com/
- Emsisoft. "STOP/Djvu Decryptor." https://www.emsisoft.com/ransomware-decryption/stop-djvu
- Kaspersky. "No Ransom: Free Ransomware Decryptors." https://noransom.kaspersky.com/
- Bitdefender. "Free Ransomware Decryption Tools." Bitdefender Labs.
- Avast. "Free Ransomware Decryption Tools." Avast Threat Labs.
- SRLabs. "Black Basta Buster." https://github.com/srlabs/black-basta-buster
- KISA. "Hive Ransomware Decryption Method." KISA, 2022.
- Europol. "No More Ransom: 7 Years of Fighting Ransomware." Europol, 2023.
- BleepingComputer. "Ransomware Help and Support Forum." https://www.bleepingcomputer.com/forums/
Preguntas frecuentes
Libros recomendados
Artículos relacionados
Técnicas de Cifrado en Ransomware: AES, RSA, ChaCha20 y Cifrado Híbrido
Incident Response para Ransomware: Playbook Completo Paso a Paso
Estrategia de Backup Anti-Ransomware: La Regla 3-2-1-1-0 y Más Allá
BlackCat/ALPHV: Doble Extorsión y Data Leak Investigation
Conti: De Cobalt Strike a Exfiltración y Cifrado en 72 Horas
LockBit 3.0: Incident Response Completo de Principio a Fin
Este contenido tiene fines exclusivamente educativos y de investigación en ciberseguridad defensiva. No se proporcionan binarios maliciosos ni payloads ejecutables. El uso indebido de esta información es responsabilidad exclusiva del usuario. Leer disclaimer completo.